Tja, en dan dit weekend is het zo ver; de laatste uren van Café Zalen Spoolder zijn aangebroken. Maandag 1 december is het schluss en daarmee het einde van een tijdperk. Nu eerst even de voorgeschiedenis geschreven door Hennie Vrielink, groot kenner van de Luttenbergse historie, waarvoor ik hem zeer hartelijk bedank.
Hennie Vrielink:
Herberg Bergzicht werd café restaurant Wispel Kökkie
In 1888 ging H.G. Nijhout failliet. Hij was de tapper van herberg Bergzicht in Luttenberg en had tevens een kruidenierswinkel. Herberg en winkel zijn toen overgenomen door Johannes Wispels. Hij was in 1873 getrouwd met Johanna van de Beld. In 1882 is hun oudste zoon Jan (Jacobus) geboren. Al snel na de overname is Johannes Wispels overleden en is zijn weduwe Johanna in 1889 getrouwd met Cornelis Boers. Vanaf dat moment werd de herberg “Boers” genoemd. Boeren gingen niet alleen naar de herberg voor een borrel en boodschappen, maar notarissen hielden er ook vaak openbare verkopingen en verpachtingen van boerderijen, percelen gras, rijzen en bomen. Toen in 1905 de nieuwe kerk van Luttenberg werd gebouwd waren er bouwvakkers bij Wispels in de kost.
100 jaar geleden !!
Jan Wispels nam rond 1920 het bedrijf over van zijn stiefvader Cornelis Boers. Naast het café en de winkel had hij ook een boerderij op dezelfde locatie, waarvoor hij een boerenknecht inhuurde. Hij was in 1914 getrouwd met Johanna Wieferink en ze kregen 15 kinderen, waarvan er twee tamelijk jong zijn gestorven. Jan stopte in 1925 met de boerderij en verkocht zijn koeien, kalveren, werkpaard, varkens en boerenwagens en zette de boerderij met 10 hectare bouw- en weiland voor 6 jaar te huur. H. Freriks werd de huurder. Jan Wispels stierf in 1940 en zijn weduwe heeft het bedrijf voortgezet en de kinderen moesten al vroeg meehelpen in de zaak. Op 18-jarige leeftijd kwam zoon Hein in de zaak; bij de Luttenbergers beter bekend als de legendarische Kökkies Hein. Het café werd meestal Wispel genoemd, terwijl de familie Wispels heet. Wat is er met de laatste “s” aan de hand?
De bijnaam Kökkie kregen ze waarschijnlijk omdat de Wispels afkomstig waren van een boerderij in het Koksveld in Linderte nabij het Overijssels kanaal. Wellicht heeft de Luttenbergse familie Dijkman ook haar bijnaam Klompenkok hieraan te danken, omdat ze eveneens een boerderij/klompenmakerij hadden in het Koksveld. Het Koksveld had die naam ooit gekregen, omdat dat gebied eerder eigendom was van een voormalige burgemeester van Raalte die Kock of Kökkie heette. Jan Wispels, de vader van Hein heeft vaak gezegd dat hij daar is geboren “in het oude huis van Achterhoek”.
Het was een druk bedrijf. De kinderen van Jan en Johanna gingen bij de boeren langs om te vragen wat ze uit de winkel nodig hadden, waarna met de ventersfiets of ventwagen de boodschappen werden rondgebracht. Het café was lange tijd gewoon in de huiskamer. Omdat de boeren hun bruiloft nog op de deel van hun boerderij hielden, zorgde Wispels voor de drank en het eten. Bij grote drukte werd een extra kok ingehuurd. Op zondagen stalden de boeren hun paard in de stal van Wispels en gingen daarna naar de kerk. Na afloop van de mis gingen ze vaak nog even naar het café van Kökkie. Het smalle rechterdeel van het pand werd verhuurd. De families Freriks, In het Veld en Meijerink (Voortman) hebben hier gewoond.
Na de verbouwing in de zestiger jaren werd de naam “Bergzicht” vervangen door “Cafe Restaurant Wispel Kökkie” en werd de winkel een slijterij. Ook werd de feestzaal uitgebreid. Mies, de zus van Hein heeft tot aan haar trouwen veel werk verzet in de winkel en het café. Veel Luttenbergers hebben hier hun bruiloft gevierd, maar ook was het een plek waar de mensen samenkwamen na een begrafenis. In 1979 trouwde Kökkies Hein met Dini Kouwert en samen hebben ze de zaak nog een tijdje voortgezet totdat het in 1989 werd overgenomen door André en Marian Spoolder, die het bedrijf flink hebben uitgebreid en gemoderniseerd.
Tot zover de bijdrage van Hennie Vrielink (inclusief de foto’s van vroeger).
In 1989 dus, namen André en Marian Spoolder het café van Wispels over. Destijds woonde ik elders en toen ik eind 1996 weer terug naar Luttenberg verhuisde ging ik daarna nog niet meteen frequent naar hun café. Daar kwam verandering in toen wij (het Krukkert-team) met onze eigen biljartclub noodgedwongen op zoek moesten naar een andere locatie na het overlijden van de gastheer van ons biljart-thuishonk, Beldmans Jans (Jans Jansman), in 2014.
Vele vele maandagavonden hebben wij sindsdien bij Spoolder doorgebracht met André als fantastische kastelein en gastheer. Het biertjes tappen liep nooit en te nimmer vertraging op en de gehaktballetjes en kippenvleugeltjes tussendoor waren steeds weer overheerlijk. Prachtige verhalen gingen bij André over de stamtafel met geweldige humor maar nooit met ‘gelul over een ander’. Het was ook geweldig mooi om te vernemen van André hoe hij kon genieten van de jongeren die in zijn café uit hun dak gingen. Als zij plezier hadden, had André ook plezier. Ook hebben wij een keer meegemaakt dat wij (het Krukkert-team) de kroeg moesten afsluiten omdat André ineens enorme haast had. Waarom? Nou, hij was die avond opa geworden, trotse opa van kleinzoon Stan.
Op de maandagavonden verschenen er vaak ook andere gasten zoals het koor Palet, maar ook de Sents-vēēnte, Leo Vrielink, Fons van Kroems, Jeroen Jansman, Roland Vloedgraven en natuurlijk Frans Heuven. Omdat Frans heel graag promotie wilde maken, dus zeg maar echt een stap hogerop, werd hij later lid van ons biljartteam ‘De Heldere íéke’. Want ja, dat deden we tussendoor ook nog hè ….. biljarten.
Dat biljarten lukte al met al best aardig – we zijn tenslotte 3 maal kampioen van Luttenberg geworden – maar op het eind van de avond kon af en toe bijles van André geen kwaad. Dat deed André met verve en plezier. De echte bijscholing ontvingen we echter van een ware kampioen, Ton van Lierink uit Haarle. En heel recent kwam onze eigen topper uit Luttenberg, Harrie Meijer, ook nog mee naar Spoolder. Behalve voor de strijd om het Luttenbergs Kampioenschap hebben wij het in Café Spoolder ook opgenomen tegen andere opponenten zoals Team Höllenboer en het team van onze manager, ‘De Stoottroepm’. Deze laatste wedstrijd wordt, in navolging van ‘El Clássico’ (de strijd tussen FC Barcelona en Real Madrid) en met een knipoog naar de bijnaam van de manager, ook wel ‘El Assico’ genoemd.
De onderlinge partijen voor het Luttenbergse Kampioenschap waren legendarisch en trokken volle zalen. De naam en faam van dit toernooi is hierdoor inmiddels gestegen tot grote hoogte en ja ja …. half december beginnen de wedstrijden van het volgende toernooi weer, maar nu helaas niet meer bij Spoolder.
Ik heb het verder nog helemaal niet gehad over de geweldige feesten en feestjes die menige Luttenberger bij Spoolder heeft beleefd als ook de prima verzorgde koffie- en broodtafels bij een afscheid. In beide gevallen waren de obers top en de broodjes, de hapjes en het eten bereidt door André, altijd zeer smaakvol en goed. En tijdens het Straatkorenfestival en het Luttenbergs Feest was het elke keer donders fijn toeven op het terras.
24-11-2025
Luttenberg verliest een prachtcafé, 2 mooie zalen, een prachtig terras en een snackbar en ja, det dut vèrdomde zeer. Maar begrijpen doe ik het wel. Want als je de pensioenleeftijd nadert, je geen opvolging vindt en een heel heel mooi aanbod komt voorbij dan is één en één en één gewoon drie.
Ik kan hier niks anders dan de familie Spoolder bedanken voor de toptijd die ik samen met mien moat’n bij jullie heb gehad. Geniet straks samen lekker van jullie vrije tijd, van jullie kinderen en kleinkinderen. Oftewel:
“André en Marian, hènig àn. ’t Gíét uule góéd. En daank uule det sóést !!”
Een lied dat goed past bij het einde van het Spoolder-tijdperk is geschreven (en gezongen) door Cees Veerman van The Cats. Het heet heel toepasselijk ‘The end of the show’. De tekst ervan kun je interpreteren zoals jezelf wilt. Zo kun je bijvoorbeeld het zinnetje ‘dat het nog beter had gekund’ prima vertalen naar ‘als het café open zou zijn gebleven’. En ja, de locatie waar de heren van The Cats dit melancholische lied ten gehore brengen terwijl ze aan het kaarten zijn, dat had zomaar aan André’s stamtafel kunnen zijn ….
Video met Engels- en Nederlandstalige ondertiteling:
Ik houd van een eerlijke mening. Zelf heb ik ook een duidelijke mening en ik durf deze dan ook altijd rustig te ventileren. Als iemand anders een andere mening heeft ben ik best bereid om daar naar te luisteren en zijn feiten en argumenten aan te horen. Ik heb liever iemand die mijn mening in twijfel trekt, dan mensen die alleen maar ja knikken. Want ja-knikkers gebruiken ze in de olie industrie, maar in een discussie zijn ze waardeloos. Echter […]
Om de beste ervaringen te bieden, gebruiken wij technologieën zoals cookies om informatie over je apparaat op te slaan en/of te raadplegen. Door in te stemmen met deze technologieën kunnen wij gegevens zoals surfgedrag of unieke ID's op deze site verwerken. Als je geen toestemming geeft of uw toestemming intrekt, kan dit een nadelige invloed hebben op bepaalde functies en mogelijkheden.
Functioneel
Altijd actief
De technische opslag of toegang is strikt noodzakelijk voor het legitieme doel het gebruik mogelijk te maken van een specifieke dienst waarom de abonnee of gebruiker uitdrukkelijk heeft gevraagd, of met als enig doel de uitvoering van de transmissie van een communicatie over een elektronisch communicatienetwerk.
Voorkeuren
De technische opslag of toegang is noodzakelijk voor het legitieme doel voorkeuren op te slaan die niet door de abonnee of gebruiker zijn aangevraagd.
Statistieken
De technische opslag of toegang die uitsluitend voor statistische doeleinden wordt gebruikt.De technische opslag of toegang die uitsluitend wordt gebruikt voor anonieme statistische doeleinden. Zonder dagvaarding, vrijwillige naleving door uw Internet Service Provider, of aanvullende gegevens van een derde partij, kan informatie die alleen voor dit doel wordt opgeslagen of opgehaald gewoonlijk niet worden gebruikt om je te identificeren.
Marketing
De technische opslag of toegang is nodig om gebruikersprofielen op te stellen voor het verzenden van reclame, of om de gebruiker op een website of over verschillende websites te volgen voor soortgelijke marketingdoeleinden.
Opmerkingen plaatsen (0)